1. Cechy budżetu państwa:

    • ma scentralizowany charakter gromadzenia dochodów i rozdysponowywania wydatków
    • gromadzenie środków budżetowych ma charakter przymusowy - wiąże się z władztwem finansowym państwa (egzekwowanie dochodów publicznych)
    • strumieniowy charakter budżetu oznacza konieczność egzekwowania należnych w danym okresie dochodów, jak również obliguje do wydatkowania środków budżetowych przed upływem okresu budżetowego
    • ekonomiczny i społeczny charakter gromadzenia i dzielenia przez państwo dochodów w budżecie
    • szczególna rola budżetu w funkcjonowaniu państwa
    • procesy gromadzenia i dzielenia dochodów za pomocą budżetu implikują zasady ustrojowo - konstytucyjne tzn. wymaga to nadania budżetowi państwa formy normatywnej
    • dochody budżetowe powstają na skutek ostatecznego przejęcia ich przez państwo od różnych podmiotów tzn. że dochody budżetowe gromadzone są bezzwrotnie
    • budżet państwa jest zawsze planem dochodów i wydatków państwa na z góry ustalony czas
    • budżet jako fundusz musi cechować specjalizacja polegająca na nadaniu rygorów prawnych wydatkom budżetowym
    • budżet państwa tworzą strumienie dochodów i strumienie wydatków tzn. wiązanie dochodów i wydatków budżetowych z działalnością państwa w zamkniętym okresie
    • budżet państwa nie może być wystarczającą podstawą oceny finansowej działalności państwa

    Budżet Państwa, a Skarb Państwa 

    Skarb Państwa to podmiot praw i obowiązków w stosunkach ogólno prawnych. Kiedy mówimy o Skarbie Państwa mamy na myśli nie tylko roczne zestawienie dochodów i rozchodów państwowych, ale również majątek państwowy.
    Ministerstwo Finansów - dot. Finansów publicznych
    Ministerstwo Skarbu Państwa - dot. Stosunków ogólno prawnych
    Funkcje Skarbu Państwa :

    • funkcja kasjera - włada środkami pieniężnymi wg. Różnych zaleceń służb administracji państwa (f. Budżetowe S.P.)
    • funkcja bankiera - Skarb Państwa jest jako pożyczkodawca, gwarant.

    Budżet Państwa a Ustawa Budżetowa

    Art.61 ust.4,5 Ustawa Budżetowa - akt prawny autoryzujący budżet;
    Oprócz budżetu państwa zawiera :

    • zestawienie przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych, jednostek budżetowych i środków specjalnych
    • plan przychodów i wydatków państwowych funduszy celowych
    • zestawienie dotacji dla państwowych agencji i fundacji z udziałem Skarbu Państwa

    Konstrukcja Budżetu Państwa :

    Klasyfikacja dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów :

    • Istota - systematyczny podział dochodów i wydatków oraz przychodów  i rozchodów jednostek sektora finansów  publicznych stosowany obligatoryjnie w planowaniu, ewidencji i sprawozdawczości.
    • Zasady konstrukcji

    Dochody i wydatki publiczne oraz przychody klasyfikuje się wg:

    • działów i rozdziałów, określających rozdział działalności
    • paragrafów określających rodzaj dochodu , przychodu lub wydatku(VAT, Cta, wydatki na składki)
    • Klasyfikacja Budżety państwa:

    część

    dział

    rozdział

    paragraf

    Dochody i wydatki ministerstw (np. obrony narodowej, edukacji)
    wszyscy ministrowie, wojewodowie

    • oświaty i wychowania
    • szkolnictwo wyższe
    • szkoła podstawowa
    • gimnazjum
    • liceum

    Wydatki na wynagrodzenia dla nauczycieli
    - wydatki na energię

    Artykuł nie jest przekrojem klasyfikacji Budżetu Państwa !
    Art.67.u.2. W odrębnych częściach budżetu państwa ujmuje się :

    • subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego (budżet miasta Wrocławia)
    • rezerwę ogólną - dysponuje nią Rada Ministrów
    • rezerwy celowe - dysponuje nimi Minister Finansów w porozumieniu z innymi ministerstwami
    • obsługę długu Skarbu Państwa - dotyczy tylko sektora rządowego, nie jest nim dług miasta Wrocławia = państwowy dług Skarbu Państwa
    • przychody i rozchody związane z finansowaniem deficytu i rozdysponowaniem nadwyżki budżetowej (przychody z wyemitowanych papierów wartościowych, zaciągniętych kredytów ale nie w Banku Centralnym - zakaz konstytucyjny)

    Art.67. u.8. W uzasadnionych przypadkach w budżecie państwa mogą być tworzone odrębne części dla :

    • państwowych jednostek organizacyjnych nie będących organami władzy lub administracji rządowej
    • zadań ogólnych, jeżeli wyodrębnienie części jest uzasadnione koniecznością zapewnienia bieżącej kontroli wydatków.

    Art.86. Ustawa budżetowa ustala :  

      • dochody budżetu państwa - muszą być wykazane wg. ważniejszych źródeł dochodów (VAT, podatki dochodowe od osób fizycznych i prawnych) oraz w przekroju części i działów. Gdy nie osiągnie się prognozowanych dochodów podmioty sektora finansów publicznych nie mają prawa roszczenia.
      • Wydatki budżetu państwa - suma wydatków stanowi limit wydatków budżetu państwa. Jeżeli przekroczy się limit, to narusza się dyscyplinę finansów publicznych i podlega karze. Wydatki ujmuje się w podziale na : części ,działy, rozdziały.
      • deficyt budżetu państwa oraz źródeł jego pokrycia np. przychód z prywatyzacji Skarbu Państwa, emisja obligacji Skarbu Państwa, bony sprzedawane co tydzień na przetargach, kredyty z banków komercyjnych i zagranicznych (nie NBP - zakaz konstytucyjny)
      • limity zatrudnienia w administracji rządowej
      • przychody i rozchody budżetu państwa
      • zestawienie przychodów i wydatków państwowych zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych i środków specjalnych, ujmuje się je w podziale na części budżetowe i rodzaje działalności, z wyodrębnieniem :
      • stanu początkowego i końcowego środków obrotowych
      • przychodów własnych
      • dotacji z budżetu państwa
      • wydatków na wynagrodzenia i składek naliczanych od wynagrodzeń
      • wydatków majątkowych
      • wpłat do budżetu
      • plany finansowe państwowych funduszy celowych, ujmuje się ja oddzielnie dla każdego funduszu z wyodrębnieniem :
      • stanu początkowego i końcowego funduszu
      • przychodów własnych
      • dotacji z budżetu państwa
      • wykaz programów wieloletnich, może być ustanowiony wyłącznie w celu realizacji zadań dotyczących
      • obronności i bezpieczeństwa państwa
      • ochrony środowiska
      • rozwoju gospodarki, w tym restrukturyzacji wybranych dziedzin
      • rozwoju nauki
      • ochrony ogólnonarodowego dziedzictwa kulturowego
      • wykaz inwestycji wieloletnich
      •  dotacje celowe dla jednostek samorządu terytorialnego na realizacje zadań z zakresu administracji rządowej i zadań zleconych ustawami. Ujmuje się je po podziale na poszczególne stopnie jednostek samorządu terytorialnego, części budżetowe z których przekazywane są dotacje oraz działy klasyfikacji budżetowej.
      •  zakres i kwoty dotacji przedmiotowych
      •  wykaz jednostek otrzymujących dotacje podmiotowe i kwoty dotacji
          • Do ustawy włącza się środki pochodzące ze źródeł zagranicznych nie podlegające zwrotowi oraz wydatki, które będą nimi sfinansowane
          • Ustawa może ustalać plany finansowe innych jednostek sektora rządowego. Ujmuje się je odrębnie dla każdej jednostki z wyodrębnieniem przychodów własnych oraz dotacji z budżetu.
          • Ustawa budżetowa nie może zawierać przepisów zmieniających inne ustawy.